Chiến dịch 500 ngày đêm: Hành trình sâu nặng ân tình - Kỳ II: Bước chuyển quan trọng hành trình tri ân

Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, tỉnh Hưng Yên đã hoàn thành nhiệm vụ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ (HCLS) chưa xác định được thông tin trong Chiến dịch 500 ngày đêm. Qua đó, thắp thêm những tia hy vọng để ngày càng nhiều người con ưu tú của Tổ quốc được trở về trong vòng tay quê hương, gia đình.

Bàn giao, lưu mẫu tạm thời tại Phòng lưu mẫu tạm thời Bệnh viện Đa khoa Hưng Yên.

Kết quả nổi bật

Đánh giá việc thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm trên địa bàn tỉnh, Thiếu tướng Khúc Thành Dư, Phó Chính ủy Quân khu 3, Trưởng ban Chỉ đạo 515 Quân khu 3 nhấn mạnh: Tỉnh Hưng Yên đạt 3 kết quả nổi bật trong thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, gồm: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện được triển khai nghiêm túc, đồng bộ; cơ quan thường trực đã phát huy tốt vai trò tham mưu, phối hợp, hướng dẫn thực hiện; công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân được quan tâm, tạo sự đồng thuận và huy động thêm được các nguồn thông tin.

Với những kết quả nổi bật đó nên chỉ trong hơn 3 tháng, tỉnh đã hoàn thành việc khai quật, lấy mẫu HCLS đối với 4.356/4.356 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin, sớm hơn kế hoạch đề ra, trong đó lấy được hơn 3.700 mẫu đủ điều kiện để thực hiện giám định ADN. Điều này thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực và quyết tâm cao của các cấp, các ngành và lực lượng trực tiếp thực hiện. Bộ CHQS tỉnh, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã tham mưu tổ chức lấy mẫu HCLS chưa xác định được thông tin cơ bản đúng quy trình, thận trọng, khoa học, bảo đảm sự tôn nghiêm; phối hợp xác minh, thu thập thông tin liên quan đến HCLS ở ngoài nghĩa trang cần quy tập (HCLS Phạm Huệ ở xã Diên Hà). Đây là việc làm cụ thể, thiết thực góp phần nâng cao chất lượng thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm. Công tác tuyên truyền được thực hiện đa dạng gắn với việc thu thập thông tin có giá trị, phục vụ trực tiếp, kịp thời cho tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS.

Hoàn thành nhiệm vụ lấy mẫu HCLS chưa xác định được thông tin là kết quả quan trọng để thực hiện các bước tiếp theo trong việc giám định ADN xác định danh tính HCLS. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ này, các cơ quan, đơn vị có liên quan quản lý, bàn giao đầy đủ hồ sơ, số liệu và mẫu theo đúng quy định; theo dõi chặt chẽ tiến độ giám định ADN; kịp thời thông báo kết quả đến cơ quan chức năng và thân nhân liệt sĩ. Việc quản lý thông tin phải hướng tới yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”, góp phần làm giàu cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và nghĩa trang liệt sĩ.

Tạo nguồn dữ liệu xác định danh tính liệt sĩ

Cùng với việc lấy mẫu sinh phẩm trực tiếp tại các phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin, việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin được thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao. Gần 28.000 mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ đã được thu nhận - đó là con số thể hiện sự nỗ lực, quyết tâm của lực lượng Công an tỉnh trong hành trình góp sức thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS. Đây là nguồn dữ liệu có giá trị, góp phần phục vụ công tác đối sánh, xác định danh tính HCLS chưa xác định được thông tin. Đại tá Nguyễn Xuân Hải, Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh) cho biết: Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Công an về việc ứng dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ, Công an tỉnh đã chủ động, khẩn trương triển khai các đợt khảo sát, thu nhận mẫu ADN. Theo đó, Công an tỉnh chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ phối hợp chặt chẽ với Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) triển khai công tác lấy mẫu theo đúng quy trình. Đồng thời, chỉ đạo công an các xã, phường tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, rà soát, lập danh sách thân nhân liệt sĩ đủ điều kiện tham gia; phối hợp tổ chức đưa, đón, hỗ trợ những thân nhân liệt sĩ tuổi cao, sức khỏe yếu đến địa điểm lấy mẫu, bảo đảm quá trình thu nhận sinh phẩm diễn ra thuận lợi, an toàn và chu đáo.

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, Công an tỉnh quyết liệt triển khai đợt cao điểm 45 ngày tổng rà soát thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin trên địa bàn tỉnh. Đợt cao điểm được thực hiện từ ngày 5/8 đến 18/9/2026 nhằm chuẩn hóa, làm sạch và cập nhật đầy đủ dữ liệu liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ, phục vụ xây dựng, bổ sung ngân hàng Gen liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ, tạo cơ sở khoa học phục vụ đối sánh, xác định danh tích HCLS còn thiếu thông tin. Lực lượng công an các cấp được huy động, bám sát địa bàn, rà soát từng trường hợp, từng gia đình và từng nguồn thông tin liên quan, quyết tâm không để bỏ sót các trường hợp thuộc diện cần xác minh, thu nhận dữ liệu.

Xã Tiên Hoa có 336 trường hợp thân nhân liệt sĩ thuộc diện thu mẫu, trong đó có 241 trường hợp đã được thu nhận mẫu, còn 95 trường hợp chưa được thu nhận. Đây là những thân nhân liệt sĩ đã thay đổi nơi cư trú, đi làm ăn xa hoặc chuyển đến địa phương khác; thông tin về nhân thân, quan hệ huyết thống ở một số trường hợp còn thiếu hoặc chưa thống nhất giữa các nguồn dữ liệu. Cùng với lực lượng công an, UBND xã chỉ đạo các thôn, phòng văn hóa - xã hội và các ban, ngành, đoàn thể phối hợp cung cấp hồ sơ, danh sách, thông tin liên quan; hỗ trợ mời, vận động thân nhân liệt sĩ kê khai thông tin và tạo điều kiện thuận lợi cho những trường hợp cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc khó khăn trong đi lại. Mọi thông tin đều được rà soát, đối chiếu kỹ lưỡng nhằm bảo đảm dữ liệu đầu vào chính xác, phục vụ quá trình đối sánh ADN sau này.

Mỗi mẫu ADN được thu nhận không đơn thuần là một dữ liệu phục vụ công tác chuyên môn, mà còn mang theo niềm hy vọng của một gia đình. Đó là thêm một cơ hội để một liệt sĩ được trả lại tên, tuổi; thêm một gia đình có thể biết chính xác nơi người thân đã hy sinh, an nghỉ; đồng thời góp phần hoàn thiện những mảnh ghép còn thiếu trong ký ức lịch sử của dân tộc. Việc hoàn thành lấy mẫu HCLS chưa xác định được thông tin cùng với việc lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin sẽ là cơ sở tạo lập kho dữ liệu lớn về ADN thân nhân liệt sĩ phục vụ đối sánh, xác định danh tính HCLS được thuận lợi, hiệu quả hơn để hành trình xác định danh tính HCLS về đích.

(còn nữa)