Hội nghị tập huấn, hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến nội dung Luật Hộ tịch và các thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực Hộ tịch

Ngày 09/9/2026, Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật xã Kiến Xương tổ chức Hội nghị tập huấn, hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến nội dung Luật Hộ tịch và các thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực hộ tịch.

Các đồng chí lãnh đạo xã và đại biểu dự hội nghị.

Dự hội nghị có lãnh đạo Phòng Hành chính tư pháp, Sở Tư pháp tỉnh Hưng Yên; đồng chí Lưu Thị Thanh Mai, Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch UBND xã; lãnh đạo các phòng, ban, đơn vị, đoàn thể là thành viên Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật xã và lãnh đạo các thôn trên địa bàn xã.

Tại hội nghị, các đại biểu được nghe đồng chí Đàm Thị Thu, Phó Trưởng phòng Hành chính tư pháp và đồng chí Đỗ Thị Nụ, Phó Trưởng phòng Hành chính tư pháp truyền đạt những nội dung cơ bản của Luật Hộ tịch và hướng dẫn thực hiện các thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực hộ tịch.

Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 được Quốc hội khóa XVI, Kỳ họp thứ Nhất thông qua ngày 23/4/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027, thay thế Luật Hộ tịch năm 2014. Luật được ban hành nhằm thể chế hóa các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về cải cách tư pháp, cải cách hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa và ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký, quản lý hộ tịch; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Nhiều điểm mới theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho người dân

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật là tất cả sự kiện, thông tin hộ tịch trong nước được đăng ký tại UBND cấp xã, không phụ thuộc nơi cư trú, địa giới hành chính. Theo đó, người dân có thể yêu cầu đăng ký các sự kiện hộ tịch tại bất kỳ UBND cấp xã nào, tạo thuận lợi trong quá trình thực hiện thủ tục.

Toàn cảnh hội nghị

Luật đồng thời đơn giản hóa mạnh mẽ thủ tục đăng ký hộ tịch, tăng cường đăng ký trực tuyến, liên thông và chia sẻ dữ liệu, giảm thành phần hồ sơ, xác lập giá trị pháp lý của dữ liệu hộ tịch điện tử và thực hiện nguyên tắc “người dân chỉ cung cấp thông tin một lần”. Các cơ quan nhà nước có trách nhiệm chủ động khai thác, chia sẻ và sử dụng dữ liệu đã có để giải quyết thủ tục hành chính, hạn chế việc yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin, giấy tờ đã có trong các cơ sở dữ liệu.

Người dân được lựa chọn một trong 03 phương thức nộp hồ sơ gồm: trực tuyến, qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tiếp. Riêng đối với đăng ký kết hôn và giám hộ, do đây là những việc hộ tịch có điều kiện, các bên phải có mặt trực tiếp khi nhận kết quả để ký giấy tờ hộ tịch và ký sổ hộ tịch, bảo đảm sự tự nguyện của các bên.

Đồng chí Lưu Thị Thanh Mai, Đảng uỷ viên, Phó Chủ tịch UBND xã phát biểu tại hội nghị.

Về trả kết quả, đối với thủ tục khai sinh, kết hôn, khai tử, kết quả được trả song song dưới dạng bản giấy và bản điện tử; các thủ tục khác mặc định trả bản điện tử và chỉ trả bản giấy khi người dân có yêu cầu.

Luật cũng tăng cường liên thông thủ tục đăng ký hộ tịch với các thủ tục hành chính có liên quan. Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm khai thác dữ liệu điện tử, tra cứu thông tin trong các cơ sở dữ liệu liên quan và không yêu cầu người dân nộp, xuất trình hoặc tải lên giấy tờ đã có thông tin được khai thác, trừ trường hợp không khai thác được hoặc thông tin khai thác không đầy đủ, không chính xác.

Đồng chí Đàm Thị Thu, Phó Trưởng phòng Hành chính tư pháp truyền đạt các nội dung tại hội nghị

Một điểm mới quan trọng khác là chuyển từ phương thức “quản lý thụ động” sang “phục vụ chủ động”, thông qua các quy định về đăng ký khai sinh, khai tử chủ động. Khi dữ liệu từ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được kết nối, chia sẻ tự động với hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử và có đầy đủ thông tin cần thiết, cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ chủ động thực hiện đăng ký khai sinh đối với trẻ em sinh tại cơ sở y tế và đăng ký khai tử đối với trường hợp tử vong tại cơ sở y tế.

Luật xác định Cơ sở dữ liệu hộ tịch là cơ sở dữ liệu quốc gia, được xây dựng tập trung, thống nhất, kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Đây là cơ sở quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính cho người dân.

Bên cạnh đó, Luật tiếp tục hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền nhân thân của cá nhân, giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn; trong đó có các quy định về quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch của người gốc Việt Nam chưa xác định quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam; đăng ký, chấm dứt giám sát việc giám hộ liên quan đến tài sản của người được giám hộ; thay đổi thông tin về quê quán trong nội dung đăng ký khai sinh theo quy định.

Đặc biệt, Luật quy định rõ hơn về giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch và dữ liệu hộ tịch điện tử, trong đó xác định thông tin khai sinh là thông tin hộ tịch gốc của cá nhân; mọi thông tin trong hồ sơ, giấy tờ và các cơ sở dữ liệu khác của cá nhân phải phù hợp với thông tin khai sinh.

Nâng cao trách nhiệm của cán bộ và ý thức của người dân

Cùng với việc triển khai các quy định mới, công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động cập nhật, kiểm tra và bảo đảm tính chính xác của thông tin cá nhân, thông tin hộ tịch trong các cơ sở dữ liệu điện tử có ý nghĩa quan trọng. Người dân cần thực hiện đăng ký hộ tịch đầy đủ, đúng thời hạn; chủ động kiểm tra thông tin và kịp thời đề nghị cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh khi phát hiện sai sót, thiếu thống nhất giữa giấy tờ và dữ liệu điện tử.

Các đại biểu dự hội nghị

Người dân cũng cần nâng cao ý thức bảo mật thông tin cá nhân, sử dụng đúng các cổng dịch vụ công và hệ thống đăng ký chính thức của cơ quan nhà nước; phối hợp cung cấp, đối chiếu thông tin khi được cơ quan có thẩm quyền yêu cầu, góp phần bảo đảm dữ liệu hộ tịch được cập nhật chính xác, thống nhất.

Việc ban hành Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 có ý nghĩa quan trọng trong việc tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về đăng ký, quản lý hộ tịch; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và hiện đại hóa phương thức đăng ký, quản lý hộ tịch; đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Tại hội nghị, các báo cáo viên và đại biểu đã trao đổi, thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình thực hiện công tác đăng ký, quản lý hộ tịch; tập trung làm rõ những điểm mới của Luật Hộ tịch và các thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực hộ tịch. Đồng thời, các đại biểu nêu những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, nhất là trong quá trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, khai thác, sử dụng dữ liệu hộ tịch điện tử và thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường số; qua đó được các báo cáo viên hướng dẫn, giải đáp cụ thể.

Thông qua hội nghị, đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện công tác hộ tịch và các đại biểu có liên quan được cập nhật những quy định mới của Luật Hộ tịch, hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch, đồng thời trao đổi, giải đáp những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Qua đó, góp phần nâng cao năng lực, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức; bảo đảm giải quyết thủ tục hành chính về hộ tịch đúng quy định, kịp thời, công khai, minh bạch, thuận tiện cho người dân, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay.