Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 2033/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về phát triển trẻ em giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045 (sau đây gọi tắt là Chiến lược). Đây là định hướng quan trọng nhằm bảo đảm thực hiện đầy đủ quyền trẻ em, tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh, thân thiện, đồng thời thúc đẩy sự phát triển toàn diện của trẻ em Việt Nam trong giai đoạn mới.

Theo Chiến lược, đến năm 2030, phấn đấu bảo đảm mọi trẻ em được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh, thân thiện, hạnh phúc; được thực hiện đầy đủ các quyền và tiếp cận công bằng các dịch vụ có chất lượng về chăm sóc sức khỏe, giáo dục, bảo vệ và phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần, đạo đức, nhân cách, kỹ năng sống, kỹ năng số và năng lực sáng tạo. Đặc biệt quan tâm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em tại các địa bàn khó khăn, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tương lai, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước bền vững và hội nhập quốc tế.

Tầm nhìn đến năm 2045, mọi trẻ em Việt Nam được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh, thân thiện và hạnh phúc; được bảo đảm đầy đủ các quyền, tiếp cận và sử dụng công bằng các dịch vụ y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, phúc lợi xã hội và các dịch vụ thiết yếu khác. Trẻ em được phát triển toàn diện, có kỹ năng sống, kỹ năng số, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng với xã hội số, hội nhập quốc tế.

Nhiều mục tiêu cụ thể về chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em

Chiến lược đặt ra các chỉ tiêu cụ thể trên nhiều lĩnh vực. Trong đó, về chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng, phấn đấu giảm tỷ suất tử vong trẻ em dưới 1 tuổi xuống dưới 10/1.000 trẻ đẻ sống vào năm 2030 và dưới 8/1.000 trẻ đẻ sống vào năm 2035; tỷ lệ tiêm chủng các vaccine cho trẻ em trong Chương trình tiêm chủng mở rộng đạt trên 95% vào năm 2030 và duy trì đến năm 2035.

Về giáo dục, phấn đấu tỷ lệ huy động trẻ em đi học mẫu giáo đạt 97% vào năm 2030 và duy trì từ 97% trở lên vào năm 2035; tỷ lệ học sinh được cung cấp kỹ năng sống đạt 95% vào năm 2035; tỷ lệ học sinh được cung cấp kỹ năng số đạt 95% vào năm 2035. Qua đó, tạo điều kiện để trẻ em được tiếp cận nền giáo dục có chất lượng, công bằng, phát triển phẩm chất, năng lực và khả năng thích ứng trong thời đại số.

Đối với công tác bảo vệ trẻ em, Chiến lược phấn đấu giảm tỷ lệ trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục ít nhất 5% mỗi năm đến năm 2030 và giảm 3% mỗi năm trong giai đoạn 2031 - 2035; giảm tỷ lệ lao động trẻ em từ 5 - 17 tuổi xuống dưới 1,1% vào năm 2030 và duy trì đến năm 2035. Đồng thời, giảm tỷ suất trẻ em tử vong do tai nạn, thương tích xuống dưới 12/100.000 trẻ em vào năm 2030 và dưới 11/100.000 trẻ em vào năm 2035; bảo đảm 100% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được hỗ trợ, can thiệp và tiếp cận các dịch vụ phù hợp.

Về vui chơi, giải trí, phấn đấu tỷ lệ xã, phường, đặc khu có điểm sinh hoạt, vui chơi, giải trí dành cho trẻ em đạt 85% vào năm 2030 và 90% vào năm 2035.

Đến năm 2027, 100% xã, phường, đặc khu có người được phân công thực hiện công tác trẻ em

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của Chiến lược là nâng cao năng lực của gia đình và hệ thống công tác trẻ em; tăng cường phối hợp liên ngành, quản lý dữ liệu và chuyển đổi số. Theo đó, đến năm 2027, bảo đảm 100% xã, phường, đặc khu có người được phân công thực hiện công tác trẻ em và có kênh tiếp nhận, kết nối, chuyển xử lý thông tin về bảo vệ trẻ em; bảo đảm tiếp cận Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 và cơ chế xử lý thông tin khẩn cấp theo quy định, duy trì đến năm 2035.

Đến năm 2030, hoàn thiện việc thu thập, chuẩn hóa, cập nhật, kết nối và chia sẻ dữ liệu quản lý trẻ em, nhất là dữ liệu về trẻ em bị xâm hại, trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Tỷ lệ cha mẹ, người chăm sóc trẻ em được trang bị kiến thức, kỹ năng làm cha mẹ, hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ em đạt 85% vào năm 2030 và 95% vào năm 2035.

Tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng

Để thực hiện các mục tiêu đề ra, Chiến lược xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, gồm: hoàn thiện thể chế, chính sách và nâng cao năng lực quản trị, điều phối công tác trẻ em; chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng và phát triển toàn diện trẻ em; nâng cao chất lượng giáo dục; tăng cường bảo vệ trẻ em, xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh; thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em; đẩy mạnh chuyển đổi số, quản lý dữ liệu; đổi mới công tác truyền thông, giáo dục và huy động các nguồn lực hợp pháp, tăng cường hợp tác quốc tế về phát triển trẻ em.

Trong đó, đặc biệt chú trọng xây dựng môi trường gia đình, nhà trường và cộng đồng an toàn, lành mạnh, thân thiện; tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ, kỹ năng phòng tránh tai nạn, thương tích, đuối nước; giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản phù hợp với từng độ tuổi; tư vấn tâm lý, hỗ trợ sức khỏe tâm thần và phòng, chống bạo lực học đường.

Đáng chú ý, Chiến lược nhấn mạnh việc triển khai các biện pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; chủ động phối hợp phòng ngừa, phát hiện và xử lý các nguy cơ xâm hại, lừa đảo, bắt nạt, dụ dỗ, bóc lột và những nguy cơ mới phát sinh từ công nghệ số. Đồng thời, tăng cường kết nối giữa cơ quan có thẩm quyền, gia đình, nhà trường và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ số để kịp thời hỗ trợ, bảo vệ trẻ em.

Việc triển khai hiệu quả Chiến lược quốc gia về phát triển trẻ em giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045 đòi hỏi sự chung tay, phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Mỗi gia đình cần quan tâm, đồng hành cùng trẻ em, chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện và phòng tránh các nguy cơ trên không gian mạng; hướng dẫn trẻ sử dụng internet, mạng xã hội và các thiết bị công nghệ an toàn, lành mạnh, phù hợp với lứa tuổi.

Khi phát hiện hoặc nghi ngờ trẻ em bị xâm hại, bạo lực, dụ dỗ, lừa đảo hoặc gặp nguy cơ mất an toàn, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng hoặc liên hệ Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 để được tư vấn, hỗ trợ và can thiệp theo quy định.

Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em không chỉ là trách nhiệm của gia đình mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, tạo điều kiện để mọi trẻ em được phát triển toàn diện, trở thành những chủ nhân tương lai của đất nước./.