Suy nghĩ trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII trình Đại hội XIV của Đảng khẳng định: Nhiệm kỳ qua, đất nước ta đã thực hiện một cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Tôi thấy có 2 thành quả đạt được tương đối rõ nét và Nhân dân từng bước được thụ hưởng.

Ảnh minh họa.

I. Tinh gọn bộ máy

Việc sắp xếp tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị đã được triển khai từ Hội nghị Trung ương lần thứ 6 khóa XII tại Nghị quyết số 18- NQ/TW ngày 25/10/2017. Với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, đất nước ta đã tiến hành khối lượng công việc vô cùng to lớn, sắp xếp, sáp nhập đầu mối, cả ở các cơ quan Trung ương và các địa phương, điều chỉnh địa giới hành chính cấp tỉnh, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Chỉ sau thời gian ngắn, chúng ta đã tinh giảm còn 34 tỉnh, thành phố, giảm 29 tỉnh, thành phố, tương đương 46%; cấp huyện, tầng nấc trung gian tồn tại nhiều thập kỷ qua bị xoá bỏ hoàn toàn. Đất nước chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp: Tỉnh và xã. Số đơn vị hành chính cấp xã giảm từ 10.035 xuống còn 3.321, giảm gần 67%. Số cơ quan chuyên môn cấp huyện gồm 8.289 cơ quan bị xoá bỏ hẳn. Nhiều người lo lắng nhanh quá, mạnh quá liệu có rối rắm, lung tung... Câu trả lời từ thực tế sau một thời gian thực hiện là: Hoàn toàn không có sự hỗn loạn, dù lúc đầu có sự bỡ ngỡ, lúng túng. Cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn bộ máy tạo ra động lực để đất nước giữ vững sự ổn định, tiếp tục đạt được kết quả quan trọng, toàn diện. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng GDP đạt hơn 8%. Quy mô GDP năm 2025 đạt 514 tỷ USD, gấp 1,4 lần năm 2020, đưa Việt Nam vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao, vượt mục tiêu đề ra.

II. Cơ chế vận hành bước đầu thông thoáng

Có được một bộ máy đã tinh gọn bước đầu nhưng nếu vẫn giữ tư duy cũ khi vận hành sẽ rất khó tạo ra sự chuyển biến, hiệu quả, vẫn làm khó cho người dân đôi khi vẫn lặp lại và nảy sinh cơ chế xin cho. Ví dụ như để hoàn tất giấy tờ cho một cháu bé khi bà mẹ sinh con, người ta phải đến trạm y tế xã lấy giấy chứng sinh rồi mang sang công an và tư pháp lấy giấy khai sinh, rồi quay lại công an làm sổ hộ khẩu... Ở đây, tôi xin được nhắc lại lời Tổng Bí thư Tô Lâm đã nói tại một hội nghị: Chúng ta không được để người dân phải đi xin những thứ mà lẽ ra họ được hưởng. Vậy thì bộ máy của chúng ta phải làm gì, cải tiến cách phục vụ làm sao để người dân không thể làm tất cả các công việc khai sinh một con người ngay tại nơi sinh? Tại sao một dữ liệu do chính quyền 2 cấp nắm được lại bắt dân tự mang đi chứng minh đi “chạy” hết cửa này đến cửa khác. Việc này phải được giải quyết nhanh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả từ các cấp chính quyền, để Nhân dân không còn là người làm nhiệm vụ vận chuyển giấy tờ cho các cấp nữa khi hồ sơ đi thẳng qua hệ thống, cơ chế xin cho, phiền nhiễu sẽ không còn đất sống. Lúc đó chính quyền của chúng ta mới thực sự là chính quyền “số hoá”, và người dân mới có thể ngồi nhà làm giấy tờ...